Op dit moment zijn regels overal en voor iedereen in elke situatie geldig. Zo moet je midden in de nacht op een doodstil kruispunt voor rood licht wachten, of moet de bakker op de hoek zich aan Europese richtlijnen houden. Die regelgeving grenst regelmatig aan het absurde.

Er gaan stemmen op om het aantal regels te verminderen. In sommige gevallen zou dat misschien kunnen, maar vaker zijn de regels bedoeld voor een kleiner aantal situaties dan waarvoor de regel in de praktijk geldt.

Toch zijn regels er niet voor niets. Het afschaffen van regels zou leiden tot meer situaties waarin ongewenste gevolgen kunnen ontstaan. Stel je voor dat er iets in de sinaasappelsap van Albert Heijn niet klopt en er mensen ziek worden. Dan is op zo’n schaal de ellende niet te overzien. Maar als u bij een kennis een glas eigengemaakte sinaasappelsap drinkt en u wordt er ziek van, dan is er maatschappelijk niets aan de hand.

In onze samenleving gaan we er tot nu toe vanuit dat regels altijd moeten gelden, omdat anders gevaarlijke of ongewenste situaties kunnen ontstaan. Als Heineken zich aan bepaalde regels voor haar bier moet houden, dan moet een kleine huisbrouwer die zijn bier wil verkopen dat ook doen. Die vergelijking gaat echter niet op. Wanneer op grote schaal dingen fout gaan, zijn de maatschappelijke gevolgen ook veel groter. En dus moeten we het risico op fouten met enorme gevolgen minimaliseren. Wanneer echter op kleine schaal iets fout gaat, is het maatschappelijk risico beperkt en kunnen risicoinschattingen aan het individu overgelaten worden.

Een ander argument waarom we tot nu toe vinden dat regels altijd moeten gelden, is dat op die manier oneerlijke concurrentie wordt tegengegaan. Als Jantje zich niet aan een regel hoeft te houden, en Pietje wel, dan is dat oneerlijk. Die vergelijking gaat maar gedeeltelijk op. Want als Jantje en Pietje zich in eenzelfde situatie bevinden, dan moeten ze zich nog steeds aan dezelfde regels houden. Gelijke monniken, gelijke kappen. Maar is de situatie van Jantje en Pietje ook nog gelijk als Jantje een huiskamerrestaurantje heeft waar hij eens per week tegen betaling voor kennissen kookt, terwijl Pietje elke dag een echt restaurant runt?

In dit geval is het veel minder ernstig als het eten van Jantje niet goed blijkt te zijn. Deze situatie is vergelijkbaar met de situatie waarin je bij kennissen gaat eten. Ook daar gelden niet de restaurant-regels. De klant bepaalt zelf of hij het risico wil dragen.

Wie dus, grenzend aan hobbyïsme, een klein bedrijfje runt, hoeft zich volgens het nieuwe paradigma alleen te houden aan de regels die ook voor mensen in een privé-situatie gelden. Wordt het bedrijfje groter of serieuzer, dan gaan andere regels ook gelden.

Voor overheden en semi-overheden blijven wel alle regels gelden. Hier heeft de individu immers geen keuzevrijheid en mag de burger van de overheid altijd eenzelfde behandeling verwachten.

Particulieren moeten zich aan alle regels voor particulieren blijven houden. Net zoals bedrijven van groot tot klein dat moeten doen. Alleen regels die in een specifieke situatie geen enkel doel dienen, mogen op dat moment door particulieren genegeerd worden. Dit blijft echter op eigen risico. Wanneer een agent, rechter of controleur meent dat er nog wel een doel is dat met het volgen van de regel gediend is, ligt de bewijslast bij de particulier. Bij twijfel geldt dus: hou je aan de regels!

Op deze wijze worden evidente gevallen van regelfetisjisme afgeschaft en wordt het draagvlak voor het handhaven van regels vergroot.