- Hoe moeten muziekanten dan geld verdienen?
Muziekanten hebben het nog relatief makkelijk. Zij kunnen een tour maken en geld vragen voor hun live-optredens. Ook kunnen ze donaties vragen van muziekliefhebbers. Ik geloof dat veel muziekanten niet beginnen met muziek te maken omdat ze dan zo rijk kunnen worden, maar omdat ze het heel leuk vinden. Muziek zal dus ook in dit nieuwe model wel gemaakt worden. En omdat er aan de promotie van bepaalde muziek niet zoveel meer te verdienen valt, zal de diversiteit die tot ons doordringt groter worden. Dat succesvolle en goed gepromote muziekanten aan hun muziekverkoop niet verdienen is wat mij betreft geen groot probleem.

- Hoe worden nieuwe medicijnen ontwikkeld?
De ontwikkeling van bepaalde medicijnen zal langzamer gaan, zeker. Maar aangezien we nu al vaak onze totale medische kosten niet kunnen opbrengen, is dat geen probleem. Het is immers makkelijker te accepteren dat een bepaalde ziekte nog niet te genezen is, dan dat een of andere arts of politicus heeft bepaald dat bepaalde mensen niet in aanmerking komen voor genezing omdat het te duur is. Medicijnen worden natuurlijk nog steeds ontwikkeld vanuit de universitaire wereld, vanuit fondsen voor bepaalde ziekten en vanuit donaties van mensen die graag willen dat er onderzoek wordt gedaan naar een bepaalde ziekte. Medicijnen voor ziekten die voornamelijk bij arme mensen voorkomen (malaria bijvoorbeeld) worden makkelijker te maken, omdat er geen patenten op zitten. Arme én rijke landen kunnen de ontwikkeling van zulke medicijnen samen bekostigen.

- Waar moeten onderzoekers en uitvinders van leven?
Onderzoekers en uitvinders kunnen nog steeds een baan vinden bij universiteiten, bedrijven, stichtingen enz. die iets willen ontwikkelen. Ook zonder patenten zullen er bedrijven zijn die, al levert het geen winst op, om imagoredenen als eerste met nieuwe vindingen de markt willen betreden. Daarnaast wordt het door het ontbreken van patenten makkelijker om als uitvinder of onderzoeker een vrij beroep uit te oefenen of een klein bedrijf te starten. Ze kunnen voor klanten een nieuw of op de klant aangepaste mp3-speler ontwerpen, zoals vroeger een goede schoenenmaker een op maat gemaakte schoen maakte. Of ze werken voor een bedrijf dat een unieke oplossing vraagt voor een probleem. Ook kleinschalige productiebedrijven kunnen zonder patenten met behulp van onderzoekers en uitvinders werken aan nicheproducten.

- Mensen met een uitstekend idee kunnen daar de rest van hun leven van leven. Hoe doen ze dat straks?
Niet. Dat is jammer voor hen, maar goed voor ons allemaal. Mensen met uitstekende ideeën blijven voor onze maatschappij hard nodig. Meer ideeën zijn van harte welkom. De idee dat uitstekende mensen ook uitstekend beloond moeten worden is altijd maar op een klein deel van die mensen van toepassing geweest. Een groot deel van de uitzonderlijke mensen doet dat in plaatsen waar zowieso geen groot geld te verdienen is, of heeft wel uitvindingen gedaan, maar anderen hebben die ten gelde weten te maken.

- Als je geen patenten meer hebt, hoe kun je dan nog winst maken?
Winst maken kan niet meer op basis van de uitvinding zelf. Wel kun je nog steeds winst maken door een product goedkoper te produceren dan een ander, er eerder mee te zijn zodat het nog schaars is en mensen er meer voor willen betalen, het imago van ‘vernieuwend’ te hebben, waarvoor mensen willen betalen, of nieuwe markten voor het product te bedienen. Kortom, alleen het unieke voordeel van het patent gaat verloren, niet de economische principes waarop producten in de markt worden verkocht.