Zetel Joeri Oudshoorn

Zonne-energie is al relatief ver ontwikkeld, maar de eigenaren laten veel patenten nog even op de plank liggen. Medicijnen die lage productiekosten hebben worden voor hoge prijzen aangeboden aan mensen die dat niet kunnen betalen. Ze sterven doordat ze niet aan de ontwikkelingskosten kunnen meebetalen. We betalen fixe bedragen voor besturingssystemen van computers die we, om mee te kunnen met de wereld, elke paar jaar opnieuw moeten aanschaffen. We betalen dan opnieuw. Tegelijkertijd copiëren we massaal illegaal muziek waar we officiëel voor moeten betalen en worden we overspoeld door Hollywood films terwijl lokale films veel minder bekeken worden. Wanneer een nieuw produkt door patenten wordt beschermd, kan een bedrijf de introductie uitstellen totdat het oudere product de markt verzadigd heeft. Pas dan hoeft de nieuwe kennis daadwerkelijk commercieel geïntroduceerd te worden.

Dit alles is het gevolg van de manier waarop wij met kennis, informatie, creativiteit en uitvindingen omgaan. We beschouwen ze als eigendom van degene die ze ontwikkeld heeft. Om mensen en bedrijven te stimuleren uitvindingen te doen, moet de uitvinder er naar onze mening een flinke beloning tegenover zien staan. Anders zouden we nooit zoveel nieuwe producten krijgen. Als iemand die kennis wil verkopen, kan hij dat doen voor enorme prijzen. Maar als iemand die kennis wil gebruiken, moet hij er ook voor betalen.

Vooruitgang is gebaat bij nieuwe uitvindingen én bij het vrij gebruik van die uitvindingen.

Als er af en toe een uitvinding plaats vindt, en de tijd dat die uitvinding exclusief gebruikt wordt is beperkt, dan werkt het systeem van patenten redelijk. In onze tijd volgen de uitvindingen elkaar in een razend tempo op. Kleinschalige vernieuwers kunnen minder hun gang gaan omdat ze zich veel meer in de juridische kant van de zaak moeten verdiepen dan in hun nieuwe uitvinding. Dat geldt voor uitvindingen, het zelf maken van filmpjes met bestaande muziek, het verbeteren van bestaande software.

Nieuwe ideeën, medicijnen, muziek, software en kennis zijn zonder of met zeer beperkte kosten te kopiëren. Bij muziek is dit al algemeen goed geworden en voelen de meeste mensen die muziek kopieren zich niet schuldig aan de schending van het copyright.

Op dit moment wordt al veel geld uitgegeven aan juridische zaken om patenten te beschermen. Kleine ondernemingen kunnen het aanvechten van schendingen niet betalen en zij kunnen ook geen ideeën combineren omdat ze niet in het bezit zijn van andere patenten.

Op dit moment zijn al veel dingen voor lage kosten te kopieren. Maar dat zal in de toekomst alleen maar meer worden. Steeds meer zaken worden digitaal aangeboden en zijn dus kopieerbaar. De productie van voorwerpen in kleine oplagen wordt steeds goedkoper. Maar op een langere termijn wordt het met behulp van nanotechnologie ook mogelijk de vorm van producten te programmeren. Dan kan van dezelfde stof nu eens een tafel, dan weer een stoel gemaakt worden. Ook deze ‘bouwschema’s’ zullen eenvoudig te kopieren zijn.

Patenten zijn door de snelle vooruitgang en het steeds groter aantal mogelijkheden om zelf of op kleine schaal te kopiëren een belemmering voor vooruitgang aan het worden. Een goed voorbeeld daarvan is het besturingsprogramma Linux. Zonder patenten heeft dit in een relatief korte tijd een volwassen status behaald. Steeds meer mensen en bedrijven zijn het gaan uitbreiden en verbeteren en dat konden zij met kleine groepen of zelfs alleen doen omdat ze niet bang hoefden te zijn voor grote bedrijven die hen van het schenden van een patent zou beschuldigen.

In andere sectoren dan de softwarebranche is het veel moeilijker om een uitvinding te doen en die op de markt te brengen. Iemand die een handig idee heeft voor een dvd-speler, kan er niet eentje maken waarin dat idee verwerkt is. Laat staan die verkopen. Dan krijgt hij met een oneindige hoeveelheid regels, patenten en juridische zaken te maken. Feitelijk kunnen alleen nog hele grote electronicabedrijven aanpassingen aan apparatuur maken. Daardoor wordt de ontwikkeling van dit soort producten vertraagd en blijven deze producten relatief duur.